Câu chuyện về Nhục Thân thiền sư Như Trí tại chùa Tiêu- Bắc Ninh

19/12/2017 15:33

(kbchn) - Một trong những ngôi chùa mà bài viết đề cập đến là chùa Tiêu. Nơi mà du khách thể thể bỏ qua nếu nghe tên Thiền sư Vạn Hạnh

Nói đến Bắc Ninh là nói đến những ngôi chùa trong tình. Chùa cũng nhiều như các nơi khác và Bắc Ninh không nổi tiếng vì nhiều chùa mà là vì những ngôi chùa tại Bắc Ninh đều có một lịch sử đầy linh thiêng và huyền bí cũng như đặc tính của từng ngôi chùa.  

Một trong những ngôi chùa mà bài viết đề cập đến là chùa Tiêu. Nơi mà du khách thể thể bỏ qua nếu nghe tên Thiền sư Vạn Hạnh.Vậy chùa Tiêu có gì đặc biệt và liên hệ với Thiền sư V5n Hạnh. Tác giả mời bạn đọc cùng tham khảo trước khi quyết định phải xem tận mắt thấy tận nơi và nghe thuyết minh về chùa Tiêu.   

 

Chùa Tiêu ở xã Tương Giang, thị xã Từ Sơn, Bắc Ninh còn có tên chữ là Thiên Tâm tự. Chùa tọa trên sườn núi Tiêu Sơn, nơi có con sông Tiêu tương uốn khúc quanh co tạo nên phong cảnh hữu tình. Đây chính là nơi thờ Thiền sư Vạn Hạnh người có công dạy dỗ vua Lý Công Uẩn - vị vua sáng lập nên kinh thành Thăng Long. Theo “Đại Việt sử ký toàn thư” vua Lý Công Uẩn người ở Cổ Pháp, Bắc Giang, nay thuộc Từ Sơn, Bắc Ninh. Lúc Lý Công Uẩn lên 3 tuổi, mẹ cuả đã ẵm ông đến nhà Lý Khánh Văn, để Khánh Văn nuôi lớn. Sau này, cơ duyên đưa ông gặp gỡ với nhà sư  Vạn Hạnh ở chùa Lục Tổ, chính là chùa Tiêu bây giờ. Nhà sư Vạn Hạnh thấy “Đứa bé này không phải người thường, sau này lớn lên ắt có thể giải nguy gỡ rối, làm bậc minh chủ trong thiên hạ” nên đã cất công dạy dỗ thành người.Nhà sư Vạn Hạnh lúc đó vừa là một nhà tu, vừa là một học giả thinh thông, ông chính  là người đã khai sinh ra nền văn học viết của nước ta, với ba thể loại văn học đầu tiên: sấm ký, khuyến và kệ.

Ngày nay, chùa Tiêu còn được nhiều người biết đến bởi tại đây có pho tượng nhục thân của Thiền sư Như Trí. Ngài từng là trụ trì chùa Tiêu Sơn, người có công khắc in bộ “Thiền uyển tập anh” năm 1715, một bộ sử thiền có giá trị về văn hóa của phật học tại Việt Nam.

Từ xa xưa, trên thế giới đã có nhiều hình thức mai táng người chết như hỏa táng, thiên táng hay địa táng. Và Thiền táng là một táng thức có ở Việt Nam và rất hiếm thấy trên thế giới. Theo đó, khi một vị thiền tăng đạt đến một mức độ nhập thiền cực kì cao siêu thì mới có thể có được “nhục thân” - nghĩa là sau khi đã viên tịch, cơ thể sẽ không bị phân hủy theo thời gian. Cho đến nay, “Thiền táng” vẫn còn là một bí ẩn và gắn liền với cách an táng có phần kì bí này chính là câu chuyện về nhục thân của bốn vị thiền sư ở Việt Nam, trong đó chùa Tiêu ở Bắc Ninh chính là nơi còn lưu giữ nhục thân của một trong bốn vị thiền sư ấy.

Tượng của ngài được phát hiện tại một tháp cổ trong quần thể vườn tháp của chùa. Theo sử sách, ngôi tháp được xây dựng vào khoảng năm 1723 thời vua Lê Dụ Tông. Như vậy, cả ngôi tháp và bức tượng đều gần 300 tuổi. Trên tháp có một viên gạch đề tên người ngồi trong tháp là “Ma Ha Đại Tỳ kheo Như Trí Nhục thân Bồ Tát”, tức là trong tháp này có nhục thân của Ma Ha Đại Tỳ kheo Như Trí.

 

Trải qua thời gian, pho tượng đã bị hư hỏng nặng. Bởi vậy, năm 2004, tượng đã được đưa về chùa Duệ Khánh, huyện Tiên Du để tu bổ. Công việc này do PGS TS Nguyễn Lân Cường làm chủ nhiệm và Họa sĩ sơn mài Đào Ngọc Hân là một trong những người đầu tiên ở Việt Nam ứng dụng Kỹ thuật sơn mài vào bảo quản tượng nhục thân của thiền sư Như Trí tại chùa Tiêu. “Chất liệu để làm pho tượng và bó vào nhục thân của ngài thì chủ yếu là sơn và các phụ gia như vải rồi các chất như đất, rồi màn cưa, trong quá trình xem mảnh vỡ của ngài thì mình thấy hoàn toàn nằm trong quy trình và chất liệu sơn mài lúc đó mình xin phép được xem xét một mảnh bột, lúc đó mang kính lúp đi soi kỹ thì thấy có rất nhiều các thớ vải và ở phía ngoài cùng là sơn và có những mảnh vàng bạc thế thì mình thấy cái này hoàn toàn là chất liệu sơn mài.” Họa sĩ Đào Ngọc Hân- Người trực tiếp nghiên cứu và phục chế nhục thân thiền sư Như Trí cho biết.

Bằng phương pháp sử dụng sơn cổ truyền, vải màn, giấy dó, mạt cưa và đất được họa sĩ Đào Ngọc Hân cùng cộng sự thực hiện lần lượt theo quy trình: bó, hom, lót, thí, mài và thếp để định hình tượng thiền sư. Trong quá trình tu bổ, có những phát hiện mới ở tượng Thiền sư Như Trí. Đó là sự có mặt của những tấm đồng bó thân. Một tấm đồng ở ngực, một tấm ở lưng, trên đầu và cổ,và bắp tay cũng được cuốn những dải băng bằng đồng. Đặc biệt, trong phần bụng của nhục thân có một khối tròn to, kho mang đi nghiên cứu bằng nhiều phương pháp có thể xác định đó là phần nội tạng bị cô lại. Đây là một trong những điều hiếm thấy ở những nhục thân khác trên toàn thế giới.

PGS TS Nguyễn Lân Cường- Chủ nhiệm Dự án trùng tu các pho tượng nhục thân thiền sư cũng cho hay: “Tôi đã đưa hàng trăm đoàn về đây trong đó có những đoàn Quốc tế, họ đều nói với tôi đây là văn hóa Việt Nam rất độc đáo. Và tôi hay nhận được thư nước ngoài gửi về xin ảnh và những bài công bố. Điều đó chắc chắn nó phải có gì hay thì người ta mới xin tài liệu mình. Thứ hai là mới Việt Nam và Trung Quốc có thôi, không nước nào trên thế giới có. Nó là độc bản nó là độc bản rất hiếm trên thế giới, còn với Việt Nam thì cho đến nay thì chỉ có bốn nhục thân. Cho nên tôi nghĩ đây là một tài liệu vô giá.”

Sau khi quá trình tu bổ hoàn thành, pho tượng nặng 34kg, chiều cao tư thế ngồi 78,5cm, được đặt trong một khám sơn son thếp vàng có hộp kính kín dày 10mm chứa đầy khí ni tơ để bảo vệ, và được đặt ở nhà Tổ chùa Tiêu Sơn. Cũng từ đó góp phần thêm cho Chùa Tiêu trở thành điểm đến vô cùng quan trọng của những nhà tâm linh, nhà sử học trong và ngoài nước cùng đông đảo công chúng. Họ đến đây không chỉ vãng cảnh chùa mà còn để hiểu thêm về giá trị văn hóa ẩn chứa đằng sau hai pho tượng nhục thân Thiền sư- Một di sản văn hóa vô giá của dân tộc Việt.

 

(0) Bình luận

Bài viết chưa có bình luận nào.

lên đầu trang