Chùa Phúc Lâm và làng du lịch văn hóa - tâm linh Tam Tảo

21/12/2017 17:02

(kbchn) - Phúc Lâm Tự là một ngôi chùa cổ, nằm ở phía Tây làng Tam Tảo. Cho đến nay, chưa thật rõ thời gian khởi dựng, chỉ biết rằng lần trùng tu lớn đầu tiên đã cách đây khoảng 500 năm.

Là một vùng đất cổ với tên gọi “Trang Tam Tảo” từ thời Hùng Vương. Và, cũng là một vùng quê không chỉ năng động trong phát triển kinh tế, xã hội trong công cuộc đổi mới, mở cửa, tự làm giàu cho mình và cho đất nước, người dân làng Tam Tảo (xã Phú Lâm, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh) còn biết giữ gìn, khai thác có hiệu quả bề dày lịch sử sẵn có, trở thành điểm du lịch văn hóa - tâm linh nổi tiếng của tỉnh Bắc Ninh.

 

Phúc Lâm Tự là một ngôi chùa cổ, nằm ở phía Tây làng Tam Tảo. Cho đến nay, chưa thật rõ thời gian khởi dựng, chỉ biết rằng lần trùng tu lớn đầu tiên đã cách đây khoảng 500 năm.

Chùa có hình chữ Sơn (山), tám mái, tám đao chiếu góc. Hai bên có hai dãy tả vu và hữu vu, mỗi dãy 5 gian. Sau chùa là nhà Tổ 4 gian.

Ngôi Tiền đường gồm 7 gian, 2 dĩ. Các cột và bộ khung mái được làm bằng gỗ lim chắc chắn. Các đầu đao mái được trạm trổ tinh xảo hình tứ linh, tứ quý... trong chùa còn lưu giữ nhiều cổ vật quý như tượng Tam thế, bia đá, đôi nghê đá... Phía trước cửa chùa là cây hương cũng bằng đá, chưa xác định niên đại.

Ngoài các hạng mục chính, chùa còn có cổng Tam quan với ba chữ Hán lớn: “Phúc Lâm Tự” dáng nét cổ kính, cùng lầu Quan âm, vườn tháp... Trước tòa Tiền đường và nằm phía trái sân chùa, có một bức cuốn thư đắp nổi ba chữ Hán “Giáo Sĩ đường”. Đối diện với bức cuốn thư, phía bên kia sân chùa (cũng là bên phải Tiền đường) và một đầu gối vào tòa Tiền đường, là tòa Giáo đường. Truyện xưa kể rằng, Đào Đạt, Đào Minh là hai vị tướng có công giúp vua Thục An Dương Vương đánh giặc phương Bắc. Khi thành Cổ Loa thất thủ, hai vị tướng lui về trang Tam Tảo ẩn dật và mở lớp dạy học. Tòa Giáo đường hiện tại được nhân dân làng Tam Tảo xây trên chính nền đất cũ, nơi có căn nhà mở lớp học và cũng chính là nơi haị tướng của Thục An Dương Vương sinh sống những năm cuối đời rồi mất ở đây, để tưởng nhớ công lao những người vừa có công đánh giặc giữ nước, vừa có công giáo hóa đối với dân làng Tam Tảo.

Sau khi Đào Đạt, Đào Minh mất, dân làng xây một cái nghè năm gian nhỏ cạnh chùa, đời đời hương khói. Như vậy, rất có thể nghè thờ Đào Đạt, Đào Minh được xây ngay sau khi nước Âu Lạc của vua Thục An Dương Vương thất thủ (khoảng năm 208 hoặc 179 trước công nguyên). Nếu tính đến nay, cũng đã có ngót hai nghìn năm tuổi. Cứ liệu này cũng có thêm cơ sở để đoán định thời điểm chùa Phúc Lâm được khởi dựng.

Năm 2016, chùa Phúc Lâm (Phúc Lâm tự) được Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh công nhận và cấp bằng di tích Lịch sử - Văn hóa cấp tỉnh.

Tuy nhiên, ngoài chùa thờ Phật, nghè thờ hai vị danh tướng của Thục An Dương Vương, ở Tam Tảo còn hai di tích lịch sử - văn hóa khác mà “tuổi đời” cũng chẳng kém gì chùa, đó là đền Phụ Quốc và đình Tam Tảo.

Truyện cũ kể rằng, vào cuối thời Tiền Lê (980-1009), ở trang Cổ Pháp (nay là phường Đình Bảng, thị xã Từ Sơn) có người họ Lý, tên Công Uẩn, làm quan đại thần dưới triều Tiền Lê. Nhân lúc triều Lê suy thoái, Công Uẩn mưu lập nhà Lý. Bị triều Lý phát hiện, truy sát, Công Uẩn phải chạy về vùng Kinh Bắc. Đến khu vực xóm Miễu, trang Tam Tảo, được ông Trần Quý và vợ là Đặng Thị Phương Dung che giấu, cứu thoát. Sau khi lên ngôi hoàng đế, cảm ân cứu mạng, Lý Công Uẩn nhận ông bà Trần Quý và Đặng Thị Phương Dung làm cha mẹ nuôi. Phong cho cha nuôi là Phụ Quốc Tán trị, vệ dực bảo quốc và mẹ nuôi là Hoàng Thái Hậu. Khi cha mẹ nuôi mất, vua Lý Công Uẩn về chịu tang một tháng và cho dựng đền thờ cha mẹ nuôi tại chính mảnh đất các cụ đã ở và che giấu, bảo vệ Ngài, đặt tên là đền Phụ Quốc (hoặc Hộ Quốc)                

Đình Tam Tảo cũng là ngôi đình lớn, xây dựng năm 1815 dưới thời vua Gia Long theo kiểu nội công, ngoại quốc với nhiều hạng mục lớn gồm các tòa Tiền tế, tòa Đại đình, rồi hồ bán nguyệt, nhà thủy đình... Đình cũng là nơi thờ tự ông bà Phụ Quốc (cha mẹ nuôi Lý Công Uẩn) và hai vị tướng của Thục An Dương Vương.

Cả đền Hộ Quốc và đình làng Tam Tảo đều được công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia từ năm 1988.

Hàng năm, ở Tam Tảo có nhiều ngày hội lớn, trong đó, sớm nhất và lớn nhất là lễ hội ngày mồng 10 tháng Hai âm lịch, kỷ niệm ngày sinh ông bà Phụ Quốc. Còn lễ hội ngày 1 và ngày 10 tháng Tư âm lịch, là ngày kỵ nhật của hai ông bà Phụ Quốc. Riêng lễ hội mồng 10 tháng Hai có tổ chức rước long đình, kiệu bát cống, bát bửu, lọng, cờ xí... từ đình Tam Tảo ra nghè - chùa Tam Tảo rồi rước về đền Phụ Quốc và ngược lại. Đoàn rước có năm kéo dài hàng km với hàng nghìn người tham gia. Hết vòng rước là tổ chức hát xướng, hát Quan họ, thi dệt vải, múa rối nước và các trò chơi dân gian khác...

Cùng với việc khai thác cảnh đẹp, gíá trị văn hóa tâm linh của hệ thống đền, đình, chùa, các lễ hội, những năm gần đây, người dân Tam Tảo đã phát huy cao độ giá trị hát xướng của một làng Quan họ cổ, gắn với khai thác giá trị truyền thống của hàng chục ngôi nhà cổ, đường làng, ngõ xóm với cuộc sống yên ả, thanh bình rất đặc trưng của vùng nông thôn Bắc Bộ để phát triển du lịch, mỗi năm thu hút hàng vạn du khách thập phương với hàng nghìn lượt khách nước ngoài và đến từ nhiều quốc gia khác nhau...

 

 

 

 

Cổng Tam môn chùa Phúc Lâm

 

 

 Phúc Lâm tự

 

Tòa Giáo đường

 

 

 

Bức cuốn thư trước Giáo đường

 

 

Lầu Bồ Tát

 

Cây hương đá,một trong số ít hiện vật cổ còn sót lại

 

Vườn tháp mộ

 

 

 

(0) Bình luận

Bài viết chưa có bình luận nào.

;
lên đầu trang