ĐẶNG LÊ NGUYÊN VŨ - Không phải cú đột phá nào cũng thành (Kỳ I)

20/06/2018 10:41

(kbchn) - Từ 2 bàn tay trắng trở thành "ông vua cà-phê" với thương hiệu cà-phê Trung Nguyên, Đặng Lê Nguyên Vũ đã bắt đầu như thế nào? Phía sau sự thành công của anh là những ai? "ĐẶNG LÊ NGUYÊN VŨ - Không phải cú đột phá nào cũng thành" kỳ I sẽ giúp chúng ta giải đáp những câu hỏi này.

1- Đại gia cà-phê

"Ông vua cà phê" - Đặng Lê Nguyên Vũ (Ảnh: ST)

Cũng như hầu hết những người sinh ra ở nông thôn miền Bắc, tôi không có thói quen uống cà-phê. Năm 2001, tôi đầu quân cho VASC về ngồi ở số 4 Dã Tượng. Trong một lần họp ở Melia ở 4 Lý Thường Kiệt, bước vào thang máy, tôi gặp ngay một tay đầu trọc lốc, mắt sáng quắc giống ông cụ hồi ở Hồng Kong. Vào hội nghị, tôi mới biết đó là một cái tên mới nổi: Đặng Lê Nguyên Vũ, người đang sở hữu thương hiệu Trung Nguyên đình đám.

Trong một vài chuyến công tác sang các nước lân cận, đặc biệt là Campuchia, mỗi khi rảnh tôi đều ghé qua quán cà-phê Trung Nguyên ở khu vực sân vận động Olympic trên đại lộ Sihanouk. Đó không chỉ tập hợp những doanh nhân người Việt đang lập nghiệp tại Phnom Penh mà còn là điểm hẹn của những người sành cà-phê yêu thích một không gian độc đáo mang sắc thái Việt. Gặp một vài đồng nghiệp làm báo ở Campuchia, họ cũng kéo tôi ra đó. Cái tên Trung Nguyên đã trở nên rất thân quen với người Việt và cả những người nước ngoài.

Cũng từ đây thói quen uống cà-phê hình thành trong tôi không biết từ lúc nào. Mấy tháng đầu năm 2016, cà-phê bỗng trở thành câu chuyện nóng trong dư luận, không phải vì giá thu mua đang rớt dần, mà vì vụ tranh chấp tài sản trước khi quyết định ly hôn có hiệu lực của vợ chồng ông chủ nổi tiếng: Đặng Lê Nguyên Vũ và Lê Hoàng Diệp Thảo.

Tôi có vài lần tiếp xúc ngắn với Vũ trong các cuộc họp ở Hà Nội. Dáng người Vũ săn chắc, đầu cạo trọc, mắt sáng, cách nói chuyện chậm rãi, khúc chiết khiến người ta nghĩ về một triết gia hơn là một doanh nhân. Vũ cho tôi số máy của cô Điệp Giang phụ trách truyền thông, cần thông tin gì trao đổi qua email.

Thành đạt từ năm 30 tuổi, Đặng Lê Nguyên Vũ nhận được không ít lời xưng tụng, và bản thân Đặng Lê Nguyên Vũ cũng rất biết cách đánh bóng hình ảnh của mình. Người vợ đảm đang xinh đẹp của Vũ thì vẫn đứng trong bóng tối.

Lớn lên ở Đắc Lắc, trong một gia đình trồng cà-phê, Đặng Lê Nguyên Vũ thấm nỗi nhọc nhằn của người nông dân. Từ thực tế cuộc sống, Vũ nhận thấy, một lao động hái cà-phê khoẻ mạnh, có tay nghề cao, đạt năng suất trung bình 0,5 tấn cà-phê nhân/tuần và đ­ược trả công là 90.000 đồng. Qua sách báo, anh phát hiện một điều, số tiền này t­ương đ­ương với 1 ly cà-phê ở một cửa hiệu trung bình khá ở London hoặc New York (5 USD).

Vậy tại sao lại không rang xay cà-phê, chuyển sang bán ở New York, London để tạo ra giá trị cao gấp hàng nghìn lần? Tại sao nông dân trồng cà-phê vẫn nghèo trong khi trên thế giới có quốc gia không trồng được cây cà-phê nào vẫn giàu vì cà-phê?

Điều này khác hẳn với nguyên lý kinh tế học cổ điển mà Vũ được học trong môn kinh tế chính trị ở đại học: khâu sản xuất là nền tảng của nền kinh tế, lưu thông không tạo ra giá trị. Từ đó, anh mơ về sự có mặt của cà-phê Việt Nam trên những thành phố sang trọng bậc nhất thế giới, và bắt tay vào thực hiện giấc mơ cuả mình chỉ với hai bàn tay trắng và một khát vọng mãnh liệt.

Cùng với những người bạn chung chí hướng, Vũ có người bạn gái sau này trở thành vợ là Lê Hoàng Diệp Thảo. Khi cuộc hôn nhân đổ vỡ, cái tên này mới được công luận biết đến như là một người có khả năng quán xuyến nhiều hoạt động của Trung Nguyên. Nếu không có Thảo, không chắc Vũ có được sự nghiệp như hôm nay.

Nếu Đặng Lê Nguyên Vũ xuất thân nghèo khó, Lê Hoàng Diệp Thảo sinh ra trong nhung lụa. Thảo là con gái của một đại gia Buôn Mê Thuột nhiều năm kinh doanh vàng bạc. Cô có sẵn tố chất thông minh và khôn khéo, nhất là về tiền bạc.

Ở tuổi 20, Lê Hoàng Diệp Thảo không chỉ có nhan sắc mà còn giàu sang, một tiểu thư lắm kẻ theo đuổi. Tuy nhiên, Thảo đã từ chối những đại gia khác mà nhận lời với Vũ lúc bấy giờ đang là một chàng sinh viên Y khoa dở dang tại Đại học Tây Nguyên bỏ ngang để ôm ấp giấc mộng thương trường.

2- Tính toán liều lĩnh

Vũ khởi nghiệp kinh doanh từ những ngày tháng nhọc nhằn bưng bê cà-phê ở các quán ven biển miền Trung rồi học lấy bí quyết chế biến cà-phê, phục vụ khách. Mang bí quyết rang xay cà-phê về Ban Mê Thuột, Đặng Lê Nguyên Vũ đã mở công ty Trung Nguyên từ cái chòi vỏn vẹn 10m² ở vùng ngoại ô, và mỗi ngày lọc cọc đạp xe đi bỏ mối cho các quán cà-phê.  

(Đặng Lê Nguyên Vũ trong buổi ra mắt Trung Nguyên Legend  (Ảnh: ST)

Giai đoạn đầu cũng có đồng ra đồng vào, nhưng Vũ muốn vươn xa hơn. Năm 1996, chàng trai 25 tuổi Đặng Lê Nguyên Vũ cùng hai người bạn quyết tâm xuống Sài Gòn mở quán cà-phê Trung Nguyên đầu tiên. Ba ông chủ đầy khát vọng chỉ có duy nhất một chiếc xe máy cà tàng đã nhanh chóng… dẹp tiệm vì không cạnh tranh nổi với các quán cà-phê thiết kế đẹp đẽ và lịch lãm chốn đô hội.

Không nản chí, Đặng Lê Nguyên Vũ chuyển xuống miền Tây Nam bộ, thuê một nhà xưởng ở Long Xuyên để chế biến cà-phê. Kết quả là: lại thất bại.

Hai năm tung hoành và phá sản, Đặng Lê Nguyên Vũ gần như không còn gì, ngoài vài vật dụng rẻ tiền dùng để rang xay cà-phê, cùng với kinh nghiệm học được từ những thất bại. Trong cơn tuyệt vọng thì được Lê Hoàng Diệp Thảo và gia đình bỏ vốn cho Đặng Lê Nguyên Vũ. Diệp Thảo không chỉ là tình yêu, động lực, nhà tài trợ mà còn là người có khả năng lấp đầy những khiếm khuyết trong con người đầy khát vọng lãng mạn của Vũ.

Năm 1998, Đặng Lê Nguyên Vũ gây chấn động giới nghiện cà-phê ở Sài Gòn bằng một quán Trung Nguyên khá hoành tráng trên đường Nguyễn Kiệm vì cho… uống miễn phí trong vòng 10 ngày.

Tâm lý tiêu dùng hễ cái gì không mất tiền thì không bỏ lỡ, hàng nghìn người đã xếp hàng thưởng thức cà-phê Trung Nguyên. Đây là một cú đột phá lịch sử với dân khoái uống cà-phê ở Sài Gòn. Nhờ chiêu tiếp thị này mà cà-phê Trung Nguyên đã được hàng nghìn người sành cà-phê biết đến. Thương hiệu Trung Nguyên thật sự ra đời, Đặng Lê Nguyên Vũ xông ra xã hội với những phát ngôn to tát, còn hậu trường kinh doanh có sự chỉ huy uyển chuyển của Lê Hoàng Diệp Thảo! 

Tổng Giám đốc công ty cà-phê Trung Nguyên tâm sự: “Điều khác biệt nhất của Trung Nguyên đối với tất cả các quán cà-phê tại thời điểm đó là giúp cho khách hàng thấy được sự khác biệt đặc trưng giữa các loại cà-phê khác nhau với những tên gọi riêng như: sáng tạo 1, sáng tạo 2, sáng tạo 3...”

Sau dấu ấn khởi đầu khá thành công này, người dân Việt Nam lại ngạc nhiên thú vị khi những quán cà-phê Trung Nguyên mọc lên ở khắp 61 tỉnh thành trên toàn quốc và cả ở nước ngoài. Trung Nguyên cũng là doanh nghiệp đầu tiên chọn phương thức kinh doanh nhượng quyền thương mại cả trong và ngoài nước. Vào năm 2000, lần đầu tiên, một thương hiệu Việt Nam đã nhượng quyền thương hiệu thành công tại Singapore với trị giá hàng chục nghìn đôla, tiếp đó là Nhật Bản. Đến hôm nay, Trung Nguyên đã có hàng chục quán cà-phê nhượng quyền tại Thái Lan, Trung Quốc, Mỹ… và cũng là công ty Việt Nam duy nhất có số lượng cửa hàng nhượng quyền nhiều nhất ở thế giới.

Cửa hàng cà phê Trung Nguyên tại Singapore (Ảnh: ST)

Tại thời điểm tôi viết bài này, Trung Nguyên đã phát triển lên đến con số 1.000 quán cà-phê tại Việt Nam với khoảng hai triệu ly cà-phê được bán ra mỗi ngày và tiếp tục phát triển hệ thồng quán cà-phê Trung Nguyên tại nước ngoài. Đặng Lê Nguyên Vũ tiết lộ, mỗi một quán cà-phê ở nước ngoài mang thương hiệu Trung Nguyên, anh thu được khoảng dăm chục nghìn USD. Để có được nguồn thu này, ngay từ năm 2001, cà-phê Trung Nguyên đã trả ba triệu USD cho một công ty tư vấn tại New Zealand để làm cho hoạt động kinh doanh nhượng quyền của Trung Nguyên chuyên nghiệp hơn, nhất quán hơn.

Đổ tiền cho tiếp thị và thu tiền từ kết quả tiếp thị, đây là nét độc đáo trong phương thức kinh doanh của Trung Nguyên. Trong truyền thống của nền thương mại Việt Nam, chưa có tiền lệ nào như vậy.

Những tháng ngày lập nghiệp với hai bàn tay trắng đầy gian nan, nhưng với phương châm kinh doanh đầy sáng tạo, dám nghĩ dám làm và một khát khao cháy bỏng còn lớn hơn chuyện làm giàu và bán cà-phê đó là nâng cao vị thế của cà-phê Việt Nam trên thị trường thế giới, Trung Nguyên đã trụ vững và vươn lên vị trí số 1, dám đương đầu trực tiếp với các công ty đa quốc gia.

(Trích từ cuốn" Giữa dòng xoáy cuộc đời" - Tác giả: Phan Thế Hải )

(0) Bình luận

Bài viết chưa có bình luận nào.

lên đầu trang