Lý Sơn mùa biển động

28/12/2017 14:58

(kbchn) - Trước khi đến Lý Sơn, chúng tôi từng nghe câu tổng kết về thời tiết của ngư dân miền Trung: “Tháng giêng động dài, tháng hai động tố, tháng ba bà già đi biển”. Đang là tháng Giêng, biển động kéo dài, nhưng vì sự tò mò nên vẫn liều mình làm một chuyến về Lý Sơn.

(Please roll down for English version)

Từ Hà Nội, đáp máy bay xuống Chu Lai thuộc huyện Núi Thành, chúng tôi bắt taxi ra cảng Sa Kỳ thuộc huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Sau hơn một giờ đồng hồ, chúng tôi đã tới bến tàu cao tốc đi Lý Sơn.

Từ cảng Sa Kỳ, chỉ mất 15 hải lý là tới Lý Sơn, nhưng đang mùa biển động, sóng cấp 5 con tàu rung lắc dữ dội, phải mất hơn một giờ đồng hồ mới tới bến cảng Lý Sơn. Nhiều người không quen sóng gió đã phải nôn thốc nôn tháo. Lý Sơn cũng là tên huyện đảo duy nhất của tỉnh Quảng Ngãi, nằm chênh vênh giữa biển Đông và cách đất liền 17km.

 

Diện tích của huyện xấp xỉ 10 km² nhưng dân số lại lên đến con số hơn 20.460 người. Gồm 2 đảo: đảo Lớn (Lý Sơn, hoặc gọi Cù Lao Ré), đảo Bé (cù lao Bờ Bãi) ở phía Bắc đảo Lớn, và hòn Mù Cu ở phía Đông của đảo Lớn. Huyện được chia làm 3 xã: An Vĩnh (huyện lỵ - Đảo lớn), An Hải (Đảo lớn) và An Bình (đảo Bé).

Anh Nguyễn Minh Sơn, sỹ quan Biên phòng thuộc đồn Lý Sơn, đồng hương Hà Tĩnh cho biết: Trước khi có điện lưới, huyện đảo khó khăn. Từ năm 2014, Điện lực quốc gia đã kéo điện lưới về huyện đảo, xứ đảo như bừng sáng hẳn lên.

Trong ký ức của người dân Lý Sơn vẫn không quên những ngày hè nóng nực, bữa trưa ăn cơm mồ hôi vẫn chảy dài trên khuôn mặt với cái quạt nan trên tay không thể xua tan cái nắng oi nồng xứ nhiệt đới.

Người dân trên đảo Lý Sơn trước giờ lấy biển làm nghề kiếm sống chính. Họ đánh bắt cả gần bờ cả xa bờ nhưng đi đánh cá xa bờ là chủ yếu. Ngoài đi biển và bám biển, ở Lý Sơn cũng nổi tiếng với củ hành củ tỏi nhưng hiệu quả kinh tế mang lại chẳng ăn thua mấy mà vất vả quá.

Bà Hai, một ngư dân ở Lý Sơn cho biết: Dân Quảng Ngãi đi biển là nghĩ ngay tới Hoàng Sa liền. Trước cho tới giờ người ta đi đánh cá ở Hoàng Sa giờ vẫn nhiều lắm, mà biển hồi ni không được mấy, nhiều người họ cũng bỏ đi làm nghề khác hết cả.

Bà cho biết, ba năm nay Nhà nước mới kéo đường điện ngầm xuyên biển ra đảo, Lý Sơn mới có điện, chứ vài năm trước đây chỉ nhà nào khá giả có máy phát điện thì mới có điện dùng. Mấy nhà khác mà muốn có điện dùng thì phải mua điện tư nhân nhưng giá rất đắt, còn lại chủ yếu dùng đèn, nến chập chờn thôi.

“Hồi đó mùa ni mà ăn trưa là cứ vừa lọa mọa ăn vừa lau mồ hôi mướt hết mặt ni nè” một người dân Lý Sơn hào hứng nhớ lại.

Cũng giống như người đi biển, nước ngọt trên đảo quý chừng nào chắc khó lòng kể cho hết. Mấy năm trước đến Lý Sơn, một người dân đảo từng khoe đi khoe lại đầy tự hào và mời tôi uống cho bằng được nước mới đun sôi xem ngọt không, như thể mang một thứ báu vật mời khách vậy.

 

Nước ngọt Lý Sơn trước đây trông chờ vào cái giếng Vua ngay gần ranh giới hai xã An Vĩnh và xã An Hải. Không biết từ bao giờ mà già trẻ gái trai trên đảo đều thuộc lòng và truyền tai nhau một điển tích gắn liền với cái giếng này, đó là do ông vua Gia Long, tức vua Nguyễn Ánh cho quân lính đào khi ghé thăm đảo mà thành. Cũng bởi vậy mà nó mới có tên là Giếng Vua. Trước khi có nước giếng khoan, Giếng Vua được coi là nguồn cung cấp nước ngọt chính trên đảo Lý Sơn

Nằm chỉ cách biển vài chục mét nhưng không bao giờ thấy giếng cạn nước. Trước đây người ta hàng ngày vẫn phải xách xô, thùng tới giếng để lấy nước về nấu nước ăn và uống. Trong ký ức của người dân đảo Lý Sơn, những ngày còn đạp xe ra Giếng Vua chở nước về có lẽ đã là những mảnh ký ức không thể xóa mờ.

Năm 2014, điện về làm thay đổi toàn bộ đời sống của dân đảo Lý Sơn. Ở Lý Sơn bây giờ hầu hết mỗi nhà dùng giếng khoan, dù nước khoan vẫn còn hơi lờ lợ chứ không ngọt được như nước Giếng Vua, nhưng chỉ cần qua máy lọc là lại có nước ngọt dùng liền. Mấy nhà ở gần cảng không đào được giếng khoan, thì họ dẫn nước về từ những chỗ cách nhà cũng chỉ gần cây số.

Nước trong hồ nước ngọt ngay giữa miệng núi Thới Lới được dẫn về phục vụ tưới tiêu cho hành, tỏi trồng trên đảo Lý Sơn. Sau khi có điện lưới quốc gia, gần như toàn bộ các cánh đồng tỏi đều được người dân áp dụng công nghệ béc phun sương tưới nước tự động để cắt giảm chi phí. Dạo quanh cả huyện đảo, không khó để nhìn ngắm những ống nhựa phun sương thẳng tắp xen lẫn giữa những cánh đồng tỏi.

Chỉ sau 3 năm có điện, bộ mặt đảo Lý Sơn thay đổi nhanh chóng. Nhờ nhiều ưu đãi từ thiên nhiên mà Lý Sơn sở hữu không ít thắng cảnh đẹp, giữa biển trời mênh mang sóng vỗ với những câu chuyện huyền thoại về Hoàng Sa, Trường Sa. Với sự vào cuộc của chính quyền tỉnh Quảng Ngãi cũng như Trung Ương mà du lịch ở đây có nhiều cơ hội phát triển.

Các doanh nghiệp từ nơi khác đổ bộ đầu tư trên đảo. Đáng chú ý trong số đó là Tập đoàn Mường Thanh của đại gia Lê Thanh Thản đã đầu tư khách sạn 4 sao đầu tiên Mường Thanh Holiday Lý Sơn Tọa lạc ngay trung tâm hành chính của huyện đảo Lý Sơn với đầy đủ tiện nghi, phòng hội nghị…

Có các doanh nghiệp dẫn đường, người dân trên đảo cũng sẵn sàng đổ tiền phục vụ du lịch. Cùng với đó, nhiều nhà dân đã đầu tư tiền cải tạo nhà của mình, mua sắm tiện ích thành cơ sở đón khách theo kiểu Homestay.

Tàu cao tốc được đưa vào khai thác ngày càng nhiều chuyến với bốn, năm hãng tàu khác nhau. Khách sạn ở khu vực cầu cảng cho tới lân cận cũng không ngừng mọc lên như nấm. Cả những quầy hàng bán tỏi hay quà lưu niệm cũng nhan nhản quanh khắp các địa điểm du lịch thuộc khu vực phi quân sự.

Ông Đỗ Xuân Diện, Trưởng Ban quản lý khu kinh tế Chu Lai cho biết: Hiện tại, tàu đi Lý Sơn chỉ xuất phát từ bến Sa Kỳ. Sắp tới sẽ có thêm bến Kỳ Hà ở Chu Lai sẽ đón khách đi Lý Sơn. Đang mùa biển động, khách ra Lý Sơn chưa nhiều, mùa cao điểm, ghé thăm Lý Sơn thường phải đặt trước vé tàu và khách sạn nếu không muốn bỏ lỡ hành trình.

Du lịch phát triển, nhiều người dân bỏ các công việc truyền thống để chuyển sang làm du lịch và dịch vụ. Người dân Lý Sơn mộc mạc, hiền lành giờ đây cũng đang thay đổi phong cách sống theo kiểu thân thiện hơn, lịch lãm hơn để đón khách.

Dẫu là mùa biển động nhưng đời sống ở Lý Sơn vẫn sôi động bởi, giờ đây, sinh kế của người Lý Sơn không còn phụ thuộc nặng nề vào nghề biển. Thay vào đó, các hoạt động du lịch dịch vụ đã tạo ra nhiều sinh kế mới cho bà con huyện đảo.

  • OC

 

Ly Son turns active with new livelihoods

Before traveling to Ly Son Island, we were warned of the current unfavourable weather conditions by fishermen in the central region through the idiom which states “Tháng giêng động dài, tháng hai động tố, tháng ba bà già đi biển” (Rough seas are expected for the first and second lunar months, while the third lunar month will have calm seas). We were in the first lunar month, the rough sea season. However, because of our curiosity about Ly Son, we still took a trip to the island at our own risk.

From Hanoi, we landed at Chu Lai airport in Nui Thanh district, Quang Nam province. Then we took over an hour trip by taxi to the express pier at Sa Ky port in Binh Son district, Quang Ngai province.

Ly Son is only 15 nautical miles from Sa Ky but during the rough sea season, it takes more than an hour to reach Ly Son port. The swaying voyage made many people vomit. Ly Son is also the only island district in Quang Ngai, located 17km off the mainland.

The district is approximately 10 km², but it has quite a sizable population of more than 20,460 people. It consists of two small islands, including Lon (Big) Islet (also Ly Son or Re Islet), Be (Little) Islet (also Bo Bai Islet) to the north of Lon Islet, and Mu Cu Islet to the east of Lon Islet. The district is divided into three communes, namely An Vinh (the district capital on Lon Islet), An Hai (on Lon Islet) and An Binh (Be Islet).

My Ha Tinh countryman Nguyen Minh Son, who is an officer at the Ly Son border guard station, said that previously life in the island district was quite difficult without connection to the electrical grid. However, Ly Son has been brightly lightened up since it joined the national electricity system in 2014.

The islanders still remember the hot summer days when they ate lunch with sweat flowing down their faces. The bamboo hand fans could not dispel the heat on the tropical island.

Locals in Ly Son earn their living from the sea, mainly offshore fishing. Ly Son is also famous for its onions and garlic but the laboured farming model brings about limited economic dividends.

Ms Hai, a local fisherman, said that Quang Ngai people immediately head to Hoang Sa (Paracel) Islands when fishing. Until now, the majority of fishermen still carry out their fishing activities in Hoang Sa, but many of them have left to do other jobs as the catch was not quite high enough.

She said that three years ago, the State constructed a submarine electricity cable to the island, and Ly Son was officially connected to the grid. A few years ago, only the well-off households had electricity generators. Others who wanted to use electricity had to seek private electricity sources with high costs. The rest mainly used candles.

“At that time we had to clean the sweat on our faces all the time while having lunch,” an islander recalled.

Like the seafarers, fresh water is also precious for the islanders. Several years ago, I went to Ly Son and a native proudly invited me to drink boiled water, as if it was a treasure to treat the guest.

Fresh water on Ly Son was previously sourced from the Vua (King) well near the boundaries of An Vinh and An Hai communes. Everyone on the island knows the legendary story about the well’s inception. King Gia Long, whose original name was Nguyen Anh, ordered his soldiers to dig the well, therefore it was named the King’s Well. Before drilling for water became as familiar as it is today, the King's Well was the main source of fresh water on Ly Son Island.

The well never dries despite being located only a few dozen meters from the sea. People used to carry buckets to the well to collect water for their daily lives. The Ly Son islanders will always remember the inerasable images of daily trips carrying water from the King's Well.

In 2014, the electricity changed the lives of all of the Ly Son islanders. Most of the local houses now use drilled wells, although drilled water is still a little bit brackish and not as sweet as water from the King's Well. Drilled water needs to run through filters to become fresh water for daily use. For houses near the port that cannot dig wells, they lead water to their home from sources just a few kilometers from their houses.

Fresh water in the middle of the mouth of Thoi Loi Mountain is used for irrigation for the onion and garlic fields on the island. With the grid connection, almost all of the fields are watered by automatic sprinkler irrigation systems in order to cut costs. Traveling around the island, it is easy to see the straight lines of plastic spray tubes mixed between the garlic fields.

In the three years since the arrival of electricity Ly Son has changed rapidly. Thanks to its natural advantages Ly Son has an attractive landscape in the middle of the sea with a range of legendary stories about Hoang Sa and Truong Sa Islands. Facilitative policies from the Quang Ngai authorities as well as the central government have helped to encourage local tourism development.

Businesses have poured money into the island. Notably, Muong Thanh Group by tycoon Le Thanh Than has invested in the first 4-star hotel there, the fully-equipped Muong Thanh Holiday Ly Son, located in the administrative center of Ly Son island district.

Following the business community, local people are also willing to spend money on tourism. They have invested in renovating their homes and purchasing utilities to host homestay services.

Speed boats have been put into service with several different carriers. Hotels are continuously mushrooming, along with stalls selling garlic or souvenirs which are also available around the demilitarised areas serving tourism.

Do Xuan Dien, Head of Chu Lai Economic Zone Management Board, revealed that at present, ships to Ly Son only leave from Sa Ky port. In the near future, Ky Ha port in Chu Lai will be allowed to welcome guests to Ly Son. Not many visitors choose Ly Son during rough sea season but in the peak season, visitors often have to book tickets and hotels in advance if they do not want to miss their journeys.

The improvement of tourism has forced many locals to leave their traditional jobs to turn to work in tourism and services. The rustic, gentle Ly Son people are now also changing their lifestyle in a more friendly and elegant manner to welcome guests.

Although during the rough seas, Ly Son is still as active as now, local livelihoods are no longer heavily dependent on the sea. Instead, tourism activities have created new livelihoods for the islanders.

  • OC

 

(0) Bình luận

Bài viết chưa có bình luận nào.

;
lên đầu trang