Nàng Thơm Chợ Đào, hạt gạo quý của người Long An Nang Thom - Cho Dao rice, A valuable specialty of Long An

28/03/2020 20:00

(kbchn) - Đứng thứ 4 về sản lượng lúa trong vựa lúa lớn nhất cả nước là đồng bằng sông Cửu Long, tỉnh Long An có rất nhiều loại gạo ngon như gạo thơm Jasmine, gạo Nàng Hoa, gạo Japonica... Nổi tiếng nhất phải kể đến gạo Nàng Thơm Chợ Đào tại xã Mỹ Lệ, huyện Cần Đước.

Ranking 4th in rice production in the country’s largest rice hub – Cuu Long River delta, Long An has many premium kinds of rice, such as Fragrant Jasmine rice, Nang Hoa rice, Japonica rice, etc. But the best known kind of rice of the province is Nang Thom Cho Dao rice in My Le commune, Can Duoc district.

Sự tích nàng Thơm và chàng Lúa và cội nguồn của hạt giống thơm ngon

Legend of Nang Thom (Fragrance) and Chang Lua (Rice) and origin of the tasty kind of rice

Những hạt gạo Nàng Thơm từng là sản vật tiến vua thời vua Minh Mạng, nhà Nguyễn. Nang Thom rice was once offered to King Minh Mang of the Nguyen dynasty.

Không rõ gạo Nàng Thơm có tự bao giờ nhưng trong dân gian đã truyền miệng rằng: Ở một ngôi làng nọ có nàng Thơm rất xinh đẹp, từ nhỏ đã mồ côi cha mẹ, lớn lên trong sự thương yêu đùm bọc của xóm làng. Nàng có mái tóc đen dài óng mượt với hương thơm toả ra ngào ngạt từ mái tóc ấy. Nàng không những xinh đẹp mà còn giỏi về nữ công gia chánh, may vá thuê thùa và việc đồng áng.

Ở làng kế bên có chàng trai tên là Lúa cũng mô côi từ nhỏ. Chàng hay giúp đỡ và bảo vệ mọi người nên rất được người dân trong làng yêu quý. Chàng Lúa còn hát rất hay. Tiếng hát của chàng làm bao cô gái si mê, mộng tưởng. Tình cờ chàng Lúa và nàng Thơm gặp nhau trong Hội làng. Đôi trai tài, gái sắc đã cảm mến nhau ngay từ lần gặp đầu tiên và hẹn ước tương lai. Hai làng rất vui mừng dự định sang năm sau mùa gặt lúa sẽ cùng nhau tổ chức đám cưới cho hai đứa con chung của hai làng.

Tuy nhiên, đứa con độc nhất của bá hộ Dần tên là Hai Cải, lòng dạ độc ác hay ức hiếp dân lành, người mà gia đình nàng Thơm còn thiếu nợ, nhiều lần muốn bắt nàng về làm thiếp để trừ nợ. Khi không bắt được nàng Thơm do dân làng quyết tâm bảo vệ, chúng tức tối dùng mưu hãm hại chàng Lúa. Dù bị đánh đập dã man nhưng chàng Lúa chỉ một lòng một dạ, kiên quyết không từ bỏ nàng Thơm. Chàng chỉ được thả khi đôi chân không còn vững và đôi mắt đã mù lòa.

Không lay chuyển được chàng Lúa, trong một buổi nàng Thơm đi làm đồng, Hai Cải cùng đám gia nhân đã theo dõi lén lút, bao vây bắt nàng. Trước ý định hãm hại của kẻ ác, nàng Thơm đã tìm đến cái chết để giữ chọn trinh tiết và tình yêu với chàng Lúa. Khi dân làng tìm xác nàng về chôn cất, người ta thấy thân thể của nàng Thơm tỏa hương thơm ngào ngạt và tan biến dần. Ở nơi nàng hóa tiên hương nổi lên một gò đất như là một nấm mộ nhỏ.

Hay tin người mình yêu thương bị hãm hại, chàng lần mò theo mùi hương phảng phất trên khắp cánh đồng để tìm nàng. “Thơm ơi! Thơm ơi! Em ở đâu!” Tiếng hát bi thương, ai oán của chàng khiến đất trời cũng phải mủi lòng thương cảm. Nước mắt mờ đục của chàng nhỏ từng giọt, từng giọt theo từng bước chân khốn khổ của chàng trên khắp cánh đồng. Sau ba ngày đêm không ăn uống, cuối cùng chàng gục ngã chết ngay chính bên cạnh gò đất của nàng Thơm khi sức tàn lực kiệt.

Thương cảm cho mối tình chung thủy chàng Lúa – nàng Thơm, dân làng đã chôn cất chàng bên cạnh gò đất nhỏ nơi nàng Thơm hóa tiên hương. Mùa vụ thu hoạch lúa năm ấy, những hạt gạo quanh nơi nàng Thơm mất khi nấu ra hạt cơm thơm dẻo, tỏa hương thơm ngào ngạt diệu kỳ. Người dân tin rằng chính nước mắt của chàng Lúa đã ướp vào hạt lúa tạo nên những hạt gạo có màu trắng đục ấy. Hạt cơm mới thơm bùi, dẻo ngọt, thấm đẫm hương thơm như chính mối tình của hai người trao tặng dân làng. Người dân đặt tên cho giống lúa ấy là lúa Nàng Thơm. Con kênh do nhân dân đào dẫn nước tưới mát cho những cánh đồng Mỹ Lệ, bên cạnh dòng kênh có ngôi chợ mọc lên bên con kênh đào đó người ta đặt cho cái tên Chợ Rạch Đào. Dần dần chỉ còn hai tiếng Chợ Đào đã gắn liền với cây lúa Nàng Thơm.

No one knows exactly when Nang Thom rice first appeared, but folk legend has it that in a village there is a very beautiful girl named Thom who is an orphan and brought up by kind-hearted locals. She has long shiny black hair with strong pleasant scent. She is not only beautiful but also resourceful and good at both needlework and farm work.

In a neighboring village there is a guy named Lua who is also an orphan. He often gives the villagers a helping hand and protects them. That’s why he is loved by everyone. Lua sings very beautifully as well. His singing voice has enchanted so many girls. Lua and Thom meet each other by chance at the village festival. The talented guy and beautiful girl fall in love at first sight. They talk much about the future and have made a promise. People in the two villages are all happy about this and plan to hold wedding ceremony for them after the harvest season next year.

However, Hai Cai – the only son of a local rich man named Dan – who is a cruel person and often bullies the locals doesn’t let things go that way. As Thom’s dear ones are still in debt to him, he attempts to make her his concubine to settle the debt. Failing to seize Thom who is under the protection of the villagers, the cruel guy turns to harm Lua with a conspiracy. Despite savage beatings, Lua never gives Thom up. Finally, he is released with weak legs and blind eyes.

Failing to change the mind of Lua, Hai Cai and his servants secretly follow and kidnap Thom. To escape from the violation of the cruel man and stay faithful to her lover, the girl kills herself. When her dead body is found, people realize that it is radiating a strong sweet scent and gradually disappearing. The place where she rests in peace appears a small mound looking like a tomb.

Knowing the bad news, Lua follows the scent which is wafting all over the rice field to look for his lover. “Thom! Where are you?” His melancholic singing voice even touches Heaven and Earth. His opaque tears drop down all along the way with every hard-to-take step. After 3 days and nights without resting or eating anything, finally he dies from exhaustion and falls down to the place right next to the mound which is the very tomb of Thom.

Touched by the tragic love between Lua and Thom, the villagers bury the guy right next to Thom’s tomb. In the harvest season that year, the rice founded growing around Thom’s tomb when cooked becomes amazingly tasty and aromatic. People believe that it’s thanks to Lua’s tears that permeate to the opaque rice kernels. The cooked rice is so tasty and sweet-smelling just like the tragic but beautiful love between Lua and Thom. The locals call that rice variety Nang Thom. Next to the irrigation canal dug by local people taking water to rice fields in My Le commune is a market named Cho Rach Dao. As time goes by, Cho Rach Dao is now called Cho Dao which is associated with the Nang Thom Cho Dao rice brand.

Những “hạt ngọc” Nàng Thơm

Nang Thom pearl rice

Gạo Nàng Thơm Chợ Đào có mùi thơm đặc trưng, dù đã gói chặt túi nilon, để đến 4-5 tháng vẫn thơm ngon - Nang Thom Cho Dao rice has typical scent, if preserved properly, can be good enough to use for 4-5 months.

Để trồng được giống lúa nổi tiếng này đòi hỏi nhiều công sức chăm bón của người nông dân. Gạo Nàng Thơm ngay từ khi gieo trồng đã rất đặt biệt. Những hạt lúa được gieo vào khoảng tháng 6, 7 hàng năm. Cây lúa có chiều cao gấp đôi những cây lúa bình thường cùng chu kỳ sinh trưởng gấp đôi thời gian, trong khoảng 6 tháng. Bởi vậy, một năm chỉ cấy lúa được một vụ.

Gạo Nàng Thơm thon dài với màu trắng đục. Khi bẻ đôi hạt gạo, bên trong có màu hồng lựu. Màu hồng này cũng là điểm khác biệt của hạt gạo Nàng Thơm, mang đến hương vị ngọt thơm khác biệt.

Gạo đem nấu cơm, nước sôi tỏa hương thơm khắp gian nhà. Hạt cơm bóng mượt, đều tăm tắp, dẻo mềm mà không dính. Cơm Nàng Thơm để đến hôm sau cũng không bị hỏng, vẫn giữ nguyên vị ngon như cơm vừa nấu.

It takes farmers much effort and care to grow this kind of rice. Nang Thom rice is special right in the growing stage. The best time to sow the seeds is between June and July. The rice plants of this variety are 2 times taller than those of other varieties, and the growth process is 2 times longer than usual, i.e. about 6 months. Therefore, there is only one crop a year.

Nang Thom rice kernels are elongated and opaque. Breaking a kernel in half, we can see that it has pomegranate pink inside. That’s what makes Nang Thom rice stand out.

The cooked rice radiates the pleasant scent throughout the air. The cooked rice kernels are shiny, even in size, soft and moderately sticky. The cooked rice can be good enough to eat one day later.

Chất lượng tuyệt hảo, giá của loại gạo Nàng Thơm Chợ Đào cao hơn những loại gạo thông thường - With premium quality, Nang Thom Cho Dao rice is more expensive than other normal kinds of rice.

Một điều rất lạ là gạo Nàng Thơm đã được nhiều nơi mua giống để trồng và phát triển sang các tỉnh khác nhưng không ngon được như khi trồng ở Mỹ Lệ. Các nhà khoa học cũng đã thử nghiệm trồng Nàng Thơm ở nhiều nơi với nhiều cách nhằm phát triển giống lúa quý và tăng sản lượng cây trồng nhưng kết quả đều không được như mong đợi. Vẫn hạt gạo ấy, khi được trồng nơi khác, hạt gạo chỉ giữ được vị ngon trong mùa đầu. Đến mùa gặt thứ hai, hạt gạo không còn ngọt và màu hồng lựu trong hạt gạo cũng biến mất. Các nghiên cứu cũng cho thấy đất và nước nơi đây đã tạo nên những hạt gạo đặc biệt và chỉ có tại xã Mỹ Lệ.

Strangely enough, Nang Thom rice grown in other places is never as tasty as the rice grown in My Le commune. Scientists attempted to plant the rice in other places to promote the valuable rice variety, but didn’t get desired results. Only the rice of the first harvest keeps its original tastiness. The rice of the second harvest and later on no longer has the typical sweetness, and the pomegranate pink is also gone. Studies show that the specialty rice variety only suits soil and water conditions in My Le commune.

Bảo vệ và phát triển gạo quý Nàng Thơm

Preservation and promotion of Nang Thom rice variety

Tỉnh Long An đã có nhiều nghiên cứu để phát triển và bảo tồn giống lúa Nàng Thơm - Long An province has conducted many researches on developing and preserving Nang Thom rice variety.

Tại xã Mỹ Lệ hiện có khoảng 500 ha trồng lúa Nàng Thơm, cho năng suất cao nhất 4 tấn/ha. Do sản lượng ít nên giá của loại gạo Nàng Thơm cao gấp 2 – 3 lần so với những loại gạo thông thường. Đến Long An, bạn có thể mua về làm quà.

Để giữ vững thương hiệu gạo Nàng thơm Chợ Đào, Sở Khoa học Công nghệ tỉnh Long An đã nghiên cứu phục tráng giống lúa Nàng Thơm Chợ Đào. Hội nông dân tỉnh Long An đã có chủ trương hỗ trợ vốn mở rộng diện tích, đăng ký VietGap theo quy trình gạo sạch, từng bước nâng cao chất lượng gạo. Chính quyền địa phương quan tâm quy họach vùng trồng lúa Nàng Thơm đặc sản, đầu tư hệ thống kênh mương nội đồng, chuyển giao kỹ thuật, thu hút Hợp tác xã bao tiêu sản phẩm… nông dân đã yên tâm sản xuất, góp phần duy trì giống lúa đặc sản nổi tiếng của địa phương để cho hương gạo Nàng Thơm Chợ Đào bay xa.

In My Le commune there are now about 500 ha of land under Nang Thom rice cultivation with the highest yield of 4 tonnes/ha. Due to low yield, Nang Thom rice is often offered at the price that is 2-3 times higher than that of normal kinds of rice. Coming to Long An, you can buy the rice to bring home as gifts.

To maintain the Nang Thom Cho Dao rice brand, the Long An Department of Science and Technology has had researches on restoring and reinvigorating Nang Thom Cho Dao rice variety. The Long An Farmers’ Association has had the policy on funding the expansion of land area under the rice variety cultivation and applying VietGAP standards to the growing process in an effort to improve the rice quality. The local authorities have paid due attention to planning the land area under the specialty rice variety cultivation, investing in the intra-field irrigation system, technology transfer and encouraging cooperatives to sign underwriting contracts, thus making farmers reassured and contributing to maintaining and promoting the famous specialty rice variety of Nang Thom Cho Dao.

BTV
(0) Bình luận

Bài viết chưa có bình luận nào.

lên đầu trang