Học thuyết Monroe của Trung Quốc

Thứ sáu - 29/06/2012 22:40 - Đã xem: 1115

KBCHN: Bài viết do Tổng Biên Tập Trẻ Online Michael Bùi gửi qua email. KBCHN hân hạnh giới thiệu bạn đọc một tờ báo "lề trái" ngay tại miền Đông Hoa Kỳ.

(Treonline.com) Mặc dù tuyên bố chủ quyền ngược ngạo, nhưng chính sách của Trung Quốc trong vùng biển đông hôm nay hơi giống Học thuyết Monroe. Tuy nhiên, ứng dụng của nó vẫn là bài học cho Trung Quốc.

Năm 1823, Tổng thống Mỹ James Monroe và Ngoại trưởng John Quincy Adams sử dụng thông điệp hàng năm ở Quốc hội để hợp thức hóa một học thuyết chính sách ngoại giao mới. Hoa Kỳ đã công bố, được quyền "chủ quyền không thể tranh cãi đối với quần đảo và vùng nước theo một dòng kẽ trên bản đồ gồm phần lớn các vùng biển Caribbean và Vịnh Mexico. Những lời Monroe và Adams tuyên bố thành lập luận"lợi ích cốt lõi" của Hoa Kỳ - một lợi ích mà nước Hợp chủng quốc đã được chuẩn bị sẵn sàng để chiến đấu. Họ làm vây và suối các nước yếu Châu Mỹ Latinh đừng có phản đối. Họ cũng yêu cầu các lực lượng hải quân trong khu vực như Hải quân Hoàng gia Anh chấm dứt các hoạt động tại châu Mỹ "vùng biển gần."

Đây là một thí nghiệm hữu ích. Một siêu Học thuyết xâm lược của Monroeđã ảnh hưởng lớn đến các cường quốc châu Âu, Họ không để yên các hải đảo hoặc ven biển, khu vực Caribbean cho Âu châu. Đây giống như một quả bóng dẫn đầu cho TQ. Và đó cũng giống như là tuyên bố của Trung Quốc đặc biệt trong biển Hoàng Hà, Đông Trung Quốc, và vùng biển Đông - không thể chối cãi chủ quyền, lợi ích cốt lõi, và phần còn lại là đã ảnh hưởng lo ngại lớn đến các nước Đông nam Á.

Tuần trước, tại Diễn đàn hàng năm của trường đại học Chiến tranh Hải quân Chiến lược, một số diễn giả so sánh chính sách của Trung Quốc trong vùng biển đông với chính sách của Mỹ trong vùng biển Caribbean và VịnhMexico trong thời kỳ hoàng kim của Học thuyết Monroe. câu hỏi đặc ra: "Tại sao Trung Quốc không nên dùng Học thuyết Monroe" ông cũng trả lời câu hỏi của mình: "Bởi vì đó là Trung Quốc!" Vì ảnh hưởng: Hoa Kỳ và các đồng minh châu Á từ chối Trung Quốc có những đặc quyền đặc biệt như Mỹ có trong quá trình sức mạnh đi lên trên biển của Hoa kỳ vào thế kỷ đó. Nếu TQ muốn làm được như vậy thì rõ ràng đây là mối đe dọa chứ không giống như hoàn cảnh của Mỹ năm xưa.

Cái rắc rối với quan điểm này là không có ai phủ nhận Bắc Kinh có quyền ảnh hưởng đối với môi trường xung quanh của họ. Nhưng Trung Quốc đã đưa ra những quyền hạn làm tăng sự lo lắng cho các nước xung quanh vì TQ đang sử dụng lực lượng vũ trang để bảo vệ quyền hạn này. Đi ngược lại với Công ước Liện hiệp quốc 1982.

Tương phản với lịch sử nước Mỹ là sự hợp lý của thời cuộc. Một sứ lệnh cho sự can thiệp của Hoa Kỳ, với cái Học thuyết Monroe đã được phổ biến ở châu Mỹ La tinh trong nhiều thập kỷ sau khi thành lập. Đó là một tuyên bố bắt người châu Âu có thể giữ nguyên phần của họ trong thế giới mới (New World) nhưng không được mở rộng thêm. Đó là một cái chốt để các nước châu Mỹ Latinh có cơ hội giành được độc lập từ các đế quốc Âu châu. Washington tuyên bố sẽ phân giải bất kỳ nỗ lực để khôi phục lại quyền kiểm soát ở châu Mỹ - dù trực tiếp hay ủy nhiệm - nếu như nước nào có hành động không thân thiện đối với Hoa Kỳ. Rất ít nước ở miền Trung hay Nam châu Mỹ phản đối với một nước hàng xóm mà có thể bảo đảm độc lập của họ và chống lại kẻ thù.

Rắc rối bắt đầu từ những năm 1890, với sự gia tăng sức mạnh của Hoa Kỳ ở Tây bán cầu. Với sức mạnh thực chất đó đã cám dỗ các nhà lãnh đạo chính trị để sử dụng nó. Trong năm 1895, chính quyền Grover Cleveland sử dụng Học thuyết Monroe liên quan đến trong một vụ tranh chấp biên giới dọc theo biên giới Venezuela. Trong một lưu ký ngoại giao William Howard Taft, Bộ trưởng Ngoại giao Richard Olney thông báo chính phủ Anh - một trong các bên tranh chấp mà Hoa Kỳ ban sắc lệnh đây là "pháp luật" khắp Tây bán cầu. Tuyên bố này đến các đế quốc không thể ngồi chung được với các nước của Tây bán cầu.

Tổng thống Theodore Roosevelt rất khéo léo xử lý mối quan hệ giữaCaribbean và châu Âu. Năm 1904, ông phụ thêm một "hệ luận" vào Học thuyết Monroe mà theo đó Washington dành quyền can thiệp vào những cuộc tranh cãi giữa các đế quốc và chính phủ các nước châu Mỹ Latinh, nếu khi những cuộc tranh cãi như vậy làm đe dọa vi phạm Học thuyếtMonroe. Đế quốc Châu Âu có một thói quen là gửi tàu chiến để bắt các nhà lãnh đạo châu Mỹ Latinh khi các chính phủ Latinh yếu kém trong việc trả lại trên các khoản vay của các ngân hàng châu Âu. Và các đế quốc Châu âu sẽ hoàn trả lại ngân hàng của họ từ các doanh thu thuế quan, nguồn thu nhập chủ yếu của đế quốc Châu Âu. Roosevelt phản đối vì chủ nợ ở bên ngoài sở hữu của đất châu Mỹ - đất nơi họ có thể xây dựng căn cứ hải quân, tạo thành một mối đe dọa với các tuyến đường biển qua lại khu vực một khi Trung Mỹ mở kênh.

Mỹ bước vào trong vấn đề quản lý việc trả nợ- Washington từ chối châu Âu với bất kỳ lý do gì để chiếm giữ lãnh thổ - các loại lý do mà họ đã thương lượng, đàm phán để chiếm quyền sở hữu những vùng đất của châu Á và châu Phi. Vì vậy, nhà đạo lãnh Mỹ áp dụng Hệ luận Roosevelt để hạn chế, như vụ Theodore Roosevelt đã can thiệp vào Santo Domingo, và đó chỉ ở một quy mô rất nhỏ - họ làm dấy lên mối nghi ngại một ít với Châu âu. Họ đã giúp các nước Mỹ Latinh những vấn đề có quyền hành để công nhận các nước là bình đẵng. Mỹ gửi các nhà ngoại giao đến các nước Mỹ Latinh để sắp xếp và được mời tham dự Hội nghị Hòa bình ở Hague năm 1907, và chính thức khẳng định rằng các nước Mỹ Latinh đã có chủ quyền thành lập quốc gia. Roosevelt liên tục bảo đảm "ba cái lớn" - Argentina,Brazil, Chile - rằng ông xem họ là những người đồng bảo lãnh của Học thuyết Monroe.

ông cũng gửi Ngoại trưởng Elihu Root vận động chính trị khắp Nam Mỹ vào năm 1906. Elihu Root có tài giải thích Học thuyết và hệ luận Roosevelt. Ngoại trưởng Argentina Luis Drago biểu thị đặc điểm của Học thuyết Monroe là "chính sách truyền thống mà Hoa Kỳ không cần làm nổi bật tính ưu việt hoặc tìm kiếm ưu thế lên án sự áp bức của các đế quốc ở Tây bán cầu và kiểm soát sức mạnh của châu Âu "Brazil đã triệu tập một Hội nghị Liên-Mỹ tại Rio de Janeiro. Các quan chức Brazil đặc tên dinh thự hùng vĩ, nơi hội nghị gặp là "Palacio Monroe. "

Thật vậy, nhà sử học Frederick đánh giá báo cáo rằng " sinh viên nhiệt tình đã thuyết phục tháo yên cương ngựa ra khỏi xe kéo Elihu Root để tự họ kéo ông qua các đường phố của Rio. "Câu chuyện cũng tương tự ởBuenos Aires và Lima.

Nhưng trên nguyên tắc có thể bị lạm dụng. Ứng dụng không được lựa chọn kỹ - hệ quả biến thành một lý do thuận tiện cho Hoa Kỳ để xâm nhập vào vấn đề nội bộ của nước Mỹ Latinh, ngay cả khi không có tiềm năng thực sự là Âu châu đánh sẽ lấy lãnh thổ của châu Mỹ Latinh. Đến năm 1929, nhớ lại nhà sử học Samuel Flagg Bemis, Bộ Ngoại giao Mỹ biên soạn "một chú giải của Học thuyết Monroe, được gọi là Clark Biên bản ghi nhớ, có tác dụng cắt tỉa “hệ luận Roosevelt" do mệnh lệnh của Monroe và Adams. Học thuyết mệnh lệnh chống lại sự can thiệp bên ngoài ở châu Mỹ sẽ tồn tại. Sau khi Bản ghi nhớ Clark, chủ thuyết can thiệp theo biểu ngữ củaRoosevelt sẽ không còn sau đó.

Trở lại chính sách của Trung Quốc trong vùng biển đông hôm nay hơi giống chính sách của Mỹ trong vùng biển Caribbean và Vịnh Mexico trong thời đại của Học thuyết Monroe. Đối với một điều khác là, Washington không bao giờ khẳng định quyền sở hữu vùng biển Caribbean như cách mà Bắc Kinh tuyên bố ở Biển Đông. Nói cách khác, Mỹ không bao giờ tìm cách để hạn chế các hoạt động hải quân trong vùng biển gần của họ, trong khi Trung Quốc phản đối những các hoạt động và đưa tàu hải giám hoạt đông thường xuyên trong vùng biển đông với lý do mỏng manh vì hoạt động máy bay chiến đấu của Mỹ trong phạm vi có thể tấn công các thành phố thủ đô của TQ. Bắc Kinh cũng muốn cấm cái tập quán từ lâu đời đó của Mỹ, Nhưng việc giám sát trên không trong không phận quốc tế của Mỹ là hợp pháp theo luật quốc tế. Vào tuần trước, báo cáo Pundit Ấn Độ C. Raja Mohan, một tàu chiến của Trung Quốc " đi theo " một đội tàu nhỏ của Hải quân Ấn Độ trong vùng biển quốc tế ở biển Đông. Theo Mohan, có thông điệp từ tàu TQ, là "hân hạnh được gặp quí vị ở đây, nhưng quí vị đang ở trong lãnh hải của chúng tôi và quí vị “không có quyền" tự do hàng hải bằng tàu quân sự. Bạn đang ở đây và được sự mặc nhiên dung thứ.”

Trong thực tế, Trung Quốc có hình thức vượt qua các kẻ hiếu chiến nhất, họ giải dịch láu táu trong Học thuyết Monroe và Hệ luận Roosevelt. Sự đẩy TQ lùi từ các nước trong khu vực là có thể dự đoán và bảo đảm. Các nước sẽ phải đẩy lùi TQ- cũng giống như Mỹ Latinh đẩy lùi chủ thuyết can thiệp kế thừa của Theodore Roosevelt, William Howard Taft và Woodrow Wilson.

Các quan chức Mỹ cuối cùng tìm được sự khôn ngoan và linh hoạt để phủ nhận Hệ luận Roosevelt, với việc từ bỏ một chính sách làm xấu tên tuổi nước Mỹ đối với các nước láng giềng phía nam. Đến lược Tổng thốngRoosevelt, Franklin Delano, thay thế nó bằng một chính sách "Good Neighbor" phục vụ lợi ích chung cho Châu Mỹ tốt hơn. Những ý kiến phổ biến trong phần trong hệ luận bị yếu đi, vì vậy bất kỳ sự phản đối nào đềuim hơi lặng tiếng. Ngược lại, các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã mô tả chính sách của họ trong vùng biển Đông như là một vấn đề chủ quyền - một nơi không có quốc gia nào, và họ chắc rằng không ai dám kiêu ngạo với Trung Quốc, và phải nhẹ nhàng đầu hàng. Để làm như vậy, họ có thể đưa họ vào một góc tường. Tình cảm công chúng TQ sẽ phán xét hành động của họ khi đi ngược lại với lời tuyên bố đó. Nếu họ rút lại tuyên bố ngược ngạo đó bây giờ, thì các tiêu chuẩn mà họ đã thiết lập sẽ bị mất đi chủ quyền tại vùng biển mà họ cho là thuộc về Trung Quốc từ thời cổ đại. Những người TQ theo chủ nghĩa dân tộc sẽ la hét ùm lên vì có thể không chịu đựng được một sự phản bội từ chính phủ của họ?

Trong ngắn hạn, Bắc Kinh đang làm hỗn độn, dơ bẩn đi trạng thái cho chính họ, và họ sẽ mất một thời gian dài để làm sạch nó và không có Root Elihu hoặc FDR xung quanh để làm vệ sinh. Tại Hoa Kỳ, bạn bè các nước Mỹ Latinh vẫn còn oán trách Hoa Kỳ thường xuyên về chủ thuyết can thiệp đã xảy ra bao năm qua. Trung Quốc nên mong đợi không ít oán trách hơn từ các nước láng giềng của họ trong tương lại.

Lê Minh Đức, Treonline.com