Phúc An Tự

22/12/2017 17:15

(kbchn) - Chùa An Động (Phúc An tự) là một trong những công trình văn hóa tâm linh lớn trong vùng, được khởi dựng từ lâu đời, thờ Phật, nhằm giáo hóa người dân sống hướng thiện và gắn liền với bề dày lịch sử, văn hiến của làng xã nơi đây.

Thôn An Động, vốn xưa là làng Yên Triền, tên nôm là Quan Đồng, nay thuộc xã Lạc Vệ, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Đây là một làng cổ, có bề dày lịch sử, văn hiến, được phản ánh qua các câu chuyện kể, truyền thuyết dân gian, tên đất, tên làng và quần thể di tích cổ kính trang nghiêm, trong đó có ngôi chùa làng với tên chữ: Phúc An tự.

Chùa An Động (Phúc An tự) là một trong những công trình văn hóa tâm linh lớn trong vùng, được khởi dựng từ lâu đời, thờ Phật, nhằm giáo hóa người dân sống hướng thiện và gắn liền với bề dày lịch sử, văn hiến của làng xã nơi đây.

Trải thời gian, công trình xuống cấp. Năm 1599, dưới thời Lê Trung Hưng, ngôi chùa được trùng tu mở rộng với quy mô rất lớn, bao gồm các tòa Tam bảo, nhà Tổ, nhà Mẫu, nhà khách, nhà sư, gác chuông, vườn tháp và nhiều công trình phù trợ khác.

Trong đó, tòa Tam bảo to lớn, có kiểu dáng kiến trúc hình chữ Đinh (), gồm Tiền đường (5 gian 2 dĩ) Thượng điện (3 gian) với các lớp đao cong uốn lượn, bộ khung bằng gỗ quý với các vì nóc, cửa võng, con rường, cốn bẩy, đầu dư... đều được chạm khắc hình tứ linh, tứ quý tinh xảo. Chùa còn nổi tiếng bởi có chuông đồng lớn với câu ca “Chuông Quan Đồng, trống Hán Đà, tù và Hán Quảng

Theo truyền thuyết dân gian, chùa rất linh thiêng, xưa kia đã từng che chở, phù trì cho nhà vua thoát khỏi giặc dữ khi ngài về đây lán nạn. Vì thế, sau khi hồi cung, cảm cái ân cứu mạng của dân làng, vua đã cho đổi tên làng thành “An Động” (vùng đất yên ổn, bình an).

Thật tiếc, với phương châm “Vườn không, nhà trống”, “Tiêu thổ kháng chiến”, ngôi chùa cổ đã bị phá dỡ trong kháng chiến chống Pháp. Hòa bình lập lại, dân làng dựng tạm mấy gian nhà nhỏ trên nền đất cũ, lấy nơi thờ Phật. Năm 1993, dân làng lại cùng nhau hưng công tiền, của, phục dựng lại ngôi chùa đúng theo dáng vẻ truyền thống xưa. Trong đó, tòa Tiền Đường có diện tích hơn một trăm mét vuông, có vì nóc kiểu “con chồng giá nghiêng”, liên kết với 6 hàng cột ngang và 4 hàng cột dọc. Độ cao từ thượng lương xuống tới mặt nền là 5,3 mét, giọt gianh là 3,3 mét. Tòa Thượng điện có 3 gian, vì nóc cũng làm kiểu “con chồng giá nghiêng”, liên kết với 4 hàng cột dọc và 2 hàng cột ngang. Phần gỗ, trên tất cả các bộ phận như con rường, đầu dư, cốn, bẩy... đều được soi gờ chỉ. Ngăn giữa Tiền đường và Thượng điện là bức cửa võng chạm trổ dây, lá hình dáng “phù dung và chim trĩ” tinh xảo, nghệ thuật. Tại Tiền đường, treo nhiều bức đại tự, câu đối, có nội dung ca ngợi Phật Pháp. Toàn bộ hệ thống tượng phật được bày đặt cùng các đồ thờ tự như các bức đại tự, hoành phi, câu đối, cây đèn, lọ hương hoa... tất cả đều được sơn son thiếp vàng, tạo nên một không gian thờ tự trang nghiêm, linh thiêng.

Hệ thống cửa chùa bằng gỗ, thiết kế và đóng theo kiểu bức bàn, được mở ở ba gian phía trước tòa Tiền đường, theo hướng Đông Nam.

Tính từ trục đường liên xã chạy trước chùa, qua cổng tam môn và khoảng sân lát gạch đỏ, rất rộng, là tòa Tam bảo. Phía bên phải tòa Tam Bảo cũng là một khoảng sân rộng. Chạy suốt chiều dài phía cuối sân, nối một đầu với phía sau tòa Tam bảo là nhà Tổ 7 gian. Tiếp nối với nhà Tổ và đối diện với tòa Tam bảo, phía bên kia sân gạch là tòa nhà khách hai tầng, tám mái với tám đầu đao cong vút, tầng một trống, thoáng, chỉ xây bít một phần ở 4 góc nhà bằng gạch đỏ miết mạch, không trát với các ô thoáng tròn gắn hoa văn cách điệu, đầy vẻ cổ kính, trang nghiêm. Phía sau nhà khách là Lầu Quan âm với bức tượng Quan âm trầm mặc, giàn bộ gõ bằng tre trúc lúc lanh canh to nhỏ, lúc thầm thì khoan nhặt theo từng ngọn gió càng tăng thêm khung cảnh thâm nghiêm chốn cửa thiền. Bên trái và phía sau tòa Tam Bảo là nhà thờ mẫu, nhà sư ở và các công trình phụ trợ khác.

Ngoài tòa Tam bảo, một số công trình chính khác (nhà Tổ, nhà khách, lầu Quan âm...) là các công trình mới được xây dựng trong những năm gần đây.

Năm 2011, chùa An Động (Phúc An tự) đã được Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh cấp bằng công nhận di tích Lịch sử - Văn hóa cấp tỉnh.

Hiện tại, Ban quản lý di tích lịch sử xã Lạc Vệ, nhà chùa, bà con dân làng An Động đang khởi động dự án tu bổ, tôn tạo, phục dựng nguyên mẫu tổng thể khu di tích chùa Phúc An theo phương án thiết kế đã được các cấp, các ngành chức năng phê duyệt với tổng mức đầu tư nhiều tỷ đồng, tất cả đều từ nguồn kinh phí xã hội hóa, trong đó đáng kể nhất, chỉ riêng nghệ nhân Đặng Đình Duy, một doanh nhân người địa phương, sinh ra ở An Động, lớn lên ở An Động, lập nghiệp và thành đạt cũng ở chính mảnh đất An Động đã phát tâm công quả, xin đầu tư kinh phí phục dựng toàn bộ tòa Tam bảo...

Hi vọng trong một ngày gần đây, chùa An Động (Phúc An tự) sẽ có lại được hình ảnh đầy đủ nhất các công trình vốn có tự hàng trăm năm trước, tiếp tục phát huy vai trò là trung tâm sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng cộng đồng, đồng thời là điểm tham quan, du lịch, hành hương hấp dẫn với phật tử và du khách gần, xa, xứng với tiềm năng và bề dày lịch sử, văn hiến của vùng quê An Động...

 

 

 

 

 

                             Cổng chùa An Động (Phúc An tự)

 

 

 

 

Tòa Tiền đường

 

 

Nhà khách

 

 

Lầu Bồ tát

Đại đức Thích Quảng An nhận Quyết định bổ nhiệm trụ trì chùa An Động (21/3/2013)
(Ảnh: Phatgiao.org.vn)

 

 

(0) Bình luận

Bài viết chưa có bình luận nào.

;
lên đầu trang